|
Emir Süleyman Çelebi tarafından
1403 yılında inşasına başlanılan ve
Çelebi Sultan Mehmet tarafından
1414'de tamamlanan Eski Camii, plan
itibariyle Ulu camiler grubuna girmektedir. Fetret dönemi anıtı olan Eski
Camii, Edirne’nin ilk anıtsal camisidir. Mimarı Konyalı Hacı Alaeddin,
kalfası Ömer bin İbrahim olan cami, dört ağır kare paye üzerine dokuz eşit
kubbeli ve kare planlı olarak düzenlenmiştir. Yapının yan ölçüsü dıştan 49.5
metredir. Birbirine eşit olan kubbelerin çapı ise 13 metredir.
Giriş aksında yer alan ilk kubbe
aydınlık fenerli olarak düzenlenmiştir. Yapı erken Osmanlı mimarisi örneği
olduğu için, kalın payelerden ve alçak sayılabilecek kubbelerden ötürü ağır
ve karanlık bir mekan etkisine sahiptir.
Beş gözlü olarak kesme taş ve
tuğlayla düzenlenmiş son cemaat yerinde giriş üstü kubbeli, yan bölümler
tonozlu olarak düzenlenmiştir. Caminin solunda yer alan tek şerefeli minare
caminin yapıldığı döneme ait olup, sağında yer alan iki şerefeli minare
Sultan II. Murat döneminde yapılmıştır. Doku, süsleme, renk kullanımıyla II.
Murat dönemi özelliklerini yansıtmaktadır.
Camiinin taç kapısında, son cemaat
yeri girişinde ve minberinde Ak mermer kullanılmıştır. Ahşap korkuluklu
kadınlar mahfeli, 1612’de Filibeli Ramazan ağa tarafından yapılmıştır.
Ak mermerden yapılmış minberi
dönemi içerisinde yapılmış, üstün sanat anlayışına sahiptir. Bitkisel ve
geometrik düzenlemeyle yapılmış minberin yan aynalarında, geometrik düzende
çokgen kollu yıldızlar, minber giriş kapısında ve merdiven korkuluklarında
bitkisel süsleme kullanılmıştır. Minberin taç kapısında, kapı kemeri
yüzeyinde, Kelime-i Tevhid, tepelik kısmında da kıvrık dallı bitkisel bir
zemin üzerine üst satırı kufi alt satırı sülüs hatla bani kitabesi
yazılmıştır. Kitabede "Murad Han'ın oğlu Bayezıd'ın oğlu Sultanu'l-azam
Mehmed'in günlerinde" yazmaktadır.
İç mekanda tüm kubbelerin iç
yüzeyleri, kubbe geçişleri ve kemer yüzeyleri kalemişi süslemeyle geometrik
ve bitkisel motiflerle bezenmiştir. Ana duvar yüzeylerinde ve payeler
üzerinde de hat süslemeler yer almaktadır.
Camii,
1749 yılında yangından,
1752'de de Büyük Edirne depreminden zarar
görmüş;
Sultan I. Mahmud devrinde tamir ettirilmiş,
1924-1934
yıllarında tekrar esaslı bir tamirden geçmiştir. |