|
II. Murat
tarafından, 1437-1447 yıllarında yaptırılan Üç Şerefeli Camii, Osmanlı
Mimarisi için mihenk taşı denilecek yapılardan biridir. Erken Osmanlı
mimarisi döneminde Klasik mimariye geçişin temellerini oluşturan, bu
dönemdeki en büyük merkezi kubbeyi taşıyan yapıdır. Enine gelişmiş
dikdörtgen planda, ortada yer alan altıgen iki ağır payenin dışında, ikisi
mihrap tarafında, diğer ikisi de giriş duvarında yer alan iki duvar
payesiyle toplam altı desteğe oturan 24,10 m çapındaki kubbe merkezde yer
almaktadır. Ana kubbenin yanında arka arkaya 10.50 m çapında ikişer kubbe,
arada kalan boşluklara da küçük kubbeler yerleştirilmiştir. Böyle bir plan
şeması Osmanlı mimarisinde ilk defa görülmüş, enine gelişen planlar için
ideal ve geniş bir plan fikri ortaya atmıştır. Mimar Sinan Beşiktaş’ta yer
alan Sinan Paşa Camii’nde bu planı yeniden yorumlamıştır.
Üç şerefeli
caminin üç yönden girişli, ibadet mekanına yaklaşan ölçülerdeki revaklı,
şadırvanlı avlusu da Osmanlı mimarisi için yeniliklerden biridir. Bu
özellik, Osmanlı mimarisi için klasikleşecektir. 21 kubbeli, revaklı,
şadırvanlı avlunun dört köşesinde minareler yer almaktadır. Camiye adını
veren üç şerefeli minare 67,75 m boyuyla, Selimiye Camii’nden önceki en
yüksek minaredir, Selimiye Camii 70.89 mlik minaresiyle bu yüksekliği
aşabilmiştir ve üç şerefesine üç ayrı merdivenle çıkılması da daha sonra
Selimiye Camii’nde de Mimar Sinan tarafından uygulanmıştır.
Avlunun 3
yönünde yer alan abidevi giriş kapıları yer almaktadır. Harim bölümüne
girişi sağlayan ana giriş kapısı, bu kapıların çiinde en gösterişli
olanıdır. Diğer kapılara oranla daha yoğun bezenmiş ve kitabesiyle dahi
başlı başına bir abidelik arz etmektedir.
Avluda yer alan
revaklı avluyu örten 21 kubbenin içi, kırmızı, beyaz, sarı ve lacivert
renklerin hakim olduğu kıvrık dallı Rumiler ve geometrik süslemelerle
kalemişi olarak bezenmiştir. Avlu pencerelerinin üzerinde yer alan çini
alınlıklar II. Murat dönemi çinileri üslubunda ve tekniğindedir. Bu
pencerelerden ikisinin alınlığında lacivert ve beyaz çinilerle Sultan
Murat’ın adı yazmaktadır.
İç mekanda da
ana kubbenin ve diğer kubbelerin içinde bitkisel kompozisyonlardan oluşan
süslemeler ve yazı kuşakları kalemişiyle bezenmiştir.
Beyaz mermerden yapılmış olan mihrap ve minber sade bir kompozisyona
sahiptir. Mihrabın iki yanında yeşil renkli somaki mermerden teraziler yer
almaktadır. Terazilerin dönmesi caminin zeminin ve temelinin sağlam olduğunu
göstermektedir. |